Ομιλία Προέδρου ΚΕΕ & ΕΒΕΑ κ. Κωνσταντίνου Μίχαλου κατα τη διάρκεια επίσκεψης εκπροσώπων του Οργανισμού Baden-Baden Entrepreneur Talks που πραγματοποιήθηκε στο ΕΒΕΑ

«Σας καλωσορίζω με χαρά στην Ελλάδα. Ελπίζω ότι η επίσκεψή σας εδώ θα είναι μια χρήσιμη και εποικοδομητική εμπειρία.

Βρίσκομαι εδώ ως Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών και της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, η οποία εκπροσωπεί σχεδόν 900.000 ελληνικές επιχειρήσεις – το σύνολο δηλαδή του επιχειρηματικού κόσμου της χώρας.

Τα ελληνικά Επιμελητήρια συνιστούν ένα θεσμό με εκατονταετή και πλέον ιστορία προσφοράς στην επιχειρηματικότητα και την οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας. Ένας από τους βασικούς πυλώνες της αποστολής μας είναι η στήριξη των ελληνικών επιχειρήσεων σε θέματα ανταγωνιστικότητας, ανάπτυξης και εξωστρέφειας.

• Η ελληνική οικονομία σε πορεία ανάκαμψης μετά την κρίση
Το 2017 σηματοδότησε την επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε θετικό ρυθμό ανάπτυξης μετά από αρκετά χρόνια ύφεσης και αβεβαιότητας. Το 2018 αποτελεί επίσης έτος – κλειδί, καθώς φέτος δρομολογείται η έξοδος της χώρας από τα προγράμματα στήριξης.

Τη χρονιά που πέρασε το ΑΕΠ της Ελλάδας παρουσίασε θετική μεταβολή σε όλα τα τρίμηνα του έτους. Επιπλέον, μια σειρά στατιστικών στοιχείων και δεικτών αποτυπώνουν τη βελτίωση του οικονομικού κλίματος και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.

Ο γενικός Δείκτης Οικονομικού Κλίματος έφθασε τον Ιανουάριο του 2018 τις 101,9 μονάδες, έναντι 95,3 που ήταν τον Ιανουάριο του 2017. Η βελτίωση αυτή σχετίζεται άμεσα με τη ενίσχυση των επιχειρηματικών προσδοκιών, τόσο στο λιανεμπόριο όσο και στη βιομηχανία. Ειδικότερα, ο δείκτης PMI που καταγράφει τις επιχειρηματικές συνθήκες στον τομέα της μεταποίησης, διαμορφώνεται στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας.

Το γεγονός αυτό, πέρα από τη βελτίωση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, υποδηλώνει ταυτόχρονα τη δυναμική του συγκεκριμένου τομέα και τις δυνατότητές του να πρωταγωνιστήσει στην προσπάθεια για παραγωγικό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.

Η πορεία των καταθέσεων αντανακλά επίσης τη σταδιακή αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα, αλλά και στη σταθερότητα και στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το υπόλοιπο των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα στο τέλος του Δεκεμβρίου 2017 διαμορφώθηκε σε 126,4 δις ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 5 δις ευρώ, σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2016.

Η αύξηση αυτή, που οφείλεται σε άνοδο των καταθέσεων τόσο των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων, δείχνει ότι ένα μέρος των υπολοίπων που είχαν διοχετευθεί στο εξωτερικό ή αποθησαυριστεί, αρχίζει να επιστρέφει στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

Η ανάκτηση της εμπιστοσύνης είναι εμφανής και στη μείωση της εξάρτησης των ελληνικών τραπεζών από τον μηχανισμό της ΕΚΤ και του ELA για την παροχή έκτακτης ρευστότητας. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Δεκέμβριο του 2017 η χρηματοδότηση είχε μειωθεί σε 33,7 δις ευρώ από 66,6 δις ευρώ τον Δεκέμβριο του 2016.

Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με μια ευρύτερη διαδικασία εξυγίανσης του χαρτοφυλακίου των ελληνικών τραπεζών, θα συμβάλει στη διαμόρφωση ενός νέου σκηνικού στον κλάδο. Σήμερα, έχει ανοίξει ουσιαστικά ο δρόμος για τη δυναμική επανενεργοποίηση ενός κρίσιμου μοχλού ανάπτυξης για τη χώρα. Ενός τραπεζικού τομέα με ισχυρή κεφαλαιακή θέση και με τη δυνατότητα να αντλεί ρευστότητα από τις διεθνείς αγορές.

Οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν ήδη επίπεδο υπηρεσιών, εξωστρεφή προσανατολισμό, σημαντική παρουσία και ουσιαστική εμπειρία στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Με την αποκατάσταση της σταθερότητας στο εγχώριο τοπίο, θα μπορέσουν και πάλι να στηρίξουν αποτελεσματικά τις επιχειρηματικές και επενδυτικές πρωτοβουλίες που αναπτύσσονται στη χώρα.

Πλέον, η Ελλάδα ξεκινά μια νέα προσπάθεια: να αναδιαρθρώσει την παραγωγική της βάση, να αυξήσει την ανταγωνιστικότητά της και να αξιοποιήσει αποτελεσματικότερα τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα. Πλεονεκτήματα που προκύπτουν από τη γεωγραφική θέση, το κλίμα, τη φυσική και πολιτιστική της κληρονομιά, τις ικανότητες και το ταλέντο του ανθρώπινου δυναμικού της.

• Εξαγωγές
Σύμφωνα με τα στοιχεία εξωτερικού εμπορίου που δημοσίευσε πρόσφατα η ΕΛΣΤΑΤ, οι ελληνικές εξαγωγές σημείωσαν στη διάρκεια του 2017 μια εντυπωσιακή αύξηση της τάξης του 13,2% και 7,1% του ΑΕΠ, με και χωρίς τα πετρελαιοειδή, αντίστοιχα.

Είναι γεγονός ότι η οικονομική κρίση λειτούργησε ως κίνητρο για την αύξηση της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων. Όλο και περισσότερες άρχισαν να στρέφονται εκτός συνόρων, να επιδιώκουν διεθνείς συνεργασίες και – ταυτόχρονα – να προσαρμόζουν σταδιακά την παραγωγή και τα μοντέλα λειτουργίας τους στις απαιτήσεις της διεθνούς αγοράς.

Η προσπάθεια δεν ήταν εύκολη, με δεδομένο το αρνητικό οικονομικό περιβάλλον στη χώρα. Τα στοιχεία, όμως, δείχνουν ότι υπάρχει μια εξαιρετική δυναμική. Οι Έλληνες εξαγωγείς απέδειξαν ότι έχουν τις ικανότητες να αναπτύξουν ή να ενισχύσουν την παρουσία τους στις διεθνείς αγορές. Παρά τις αντιξοότητες κατάφεραν να διατηρούν υψηλή την ποιότητα και την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων τους. Κατάφεραν να διατηρούν την αξιοπιστία και τη συνέπειά τους απέναντι στους συνεργάτες τους.

Στόχος στο επόμενο διάστημα είναι η αύξηση της συμμετοχής των εξαγωγών στο ΑΕΠ της χώρας, η διεύρυνση της βάσης των εξαγωγικών επιχειρήσεων, αλλά και την αύξηση της διαφοροποίησης και του τεχνολογικού επιπέδου των ελληνικών προϊόντων και υπηρεσιών.

• Επενδύσεις
Το τελευταίο διάστημα, μια σειρά από εξελίξεις δείχνουν ότι έπειτα από πολύ καιρό, το επενδυτικό προφίλ της Ελλάδας αρχίζει σταδιακά να αποκαθίσταται. Η επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε θετικό ρυθμό ανάπτυξης, η αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας σε όρους κόστους εργασίας, οι εντυπωσιακές επιδόσεις στο μέτωπο της δημοσιονομικής προσαρμογής, η επιτάχυνση σημαντικών μεταρρυθμίσεων και η έγκαιρη ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης έχουν δημιουργήσει ένα θετικό κλίμα για την προσέλκυση μεγάλων ξένων επενδύσεων.

Το 2016 οι εισροές ξένων άμεσων επενδύσεων έφθασαν περίπου τα 2,8 δισεκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας την υψηλότερη επίδοση από το 2010.

Το 2017 οι καθαρές εισροές ξένων άμεσων επενδύσεων στην Ελλάδα ανήλθαν σε περίπου 3,6 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση της τάξης του 29,4% σε σχέση με το 2016.

Η επενδυτική δραστηριότητα στη χώρα κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας προέρχεται κατά κύριο λόγο από εταιρείες σημαντικών αγορών, όπως της ΕΕ, με τη Γαλλία και τη Γερμανία να αποτελούν τις βασικές χώρες προέλευσης επενδυτικών κεφαλαίων.

Οι καθαρές εισροές ΞΑΕ κατά τομέα οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα επικεντρώνονται τα τελευταία έτη κατά κύριο λόγο στον τριτογενή τομέα και ακολουθεί με σημαντική διαφορά ο δευτερογενής τομέας.

Το ποσοστό του δευτερογενούς τομέα είναι σχετικά χαμηλό σε σύγκριση με τις δυνατότητες της χώρας, γεγονός που υποδεικνύει σημαντικά επενδυτικά περιθώρια. Το ίδιο ισχύει και για τον πρωτογενή τομέα, με δεδομένα τα σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει η χώρα, όπως το κλίμα κτλ.
Η θέση, η γεωμορφολογία και τα φυσικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας δημιουργούν μια σειρά από ευκαιρίες, για την πραγματοποίηση επενδύσεων οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν προστιθέμενη αξία, τόσο για τους επενδυτές όσο και για την εθνική οικονομία της χώρας.
Μεταξύ των τομέων αιχμής, είναι:
- Ο τουρισμός
- Η ενέργεια
- Οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνίας
- Τα τρόφιμα και αγροτικά προϊόντα
- Οι Επιστήμες Υγείας
- Η εφοδιαστική αλυσίδα
Οι επενδυτές που υλοποιούν μία επένδυση στην Ελλάδα μπορούν να αξιοποιήσουν σημαντικά εργαλεία για τις ανάγκες χρηματοδότησής τους, με σκοπό την υλοποίηση των επενδυτικών τους έργων. Μεταξύ αυτών είναι:
- Ο Αναπτυξιακός Νόμος του 2016, που προσφέρει στήριξη από 10% έως και 55% της επένδυσης, με τη μορφή επιχορηγήσεων, φορολογικών απαλλαγών, επιδότηση κόστους δημιουργούμενης απασχόλησης, κ.ά.
- Το ΕΣΠΑ 2014 – 2020
- Η ΕΤΕΑΝ Α.Ε. η οποία αναλαμβάνει μέρος του επιχειρηματικού κινδύνου για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις
- Οι Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα
• Επιχειρηματικό περιβάλλον – Μεταρρυθμίσεις
Τα τελευταία χρόνια, έχουν υλοποιηθεί μια σειρά από σημαντικές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες στοχεύουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας και στη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος.

Μεταξύ των σημαντικότερων είναι οι αλλαγές στην αγορά εργασίας, οι οποίες είχαν ως στόχο την ενίσχυση της ευελιξίας του θεσμικού πλαισίου και της κινητικότητας των εργαζομένων.

Θετικά μεταρρυθμιστικά βήματα έχουν γίνει και στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, με στόχο την άρση εμποδίων στον ανταγωνισμό.

Σημαντικό στοιχείο προόδου αποτελεί και η ενεργοποίηση δομών που διευκολύνουν την επιχειρηματική δράση, όπως το Γενικό Εμπορικό Μητρώο και η Υπηρεσία Μιας Στάσης. Οι υπηρεσίες αυτές, που παρέχονται από τα Επιμελητήρια της χώρας, συμβάλουν στην επιτάχυνση της αδειοδότησης επενδύσεων, εξοικονομώντας σημαντικό χρόνο και κόστος προς όφελος των επενδυτών.

Παράλληλα, η Επιμελητηριακή Κοινότητα έχει καταθέσει προτάσεις για την υλοποίηση μιας σειράς επιπλέον μεταρρυθμίσεων, οι οποίες θα βελτιώσουν περαιτέρω το επενδυτικό περιβάλλον και ευρύτερα τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.

Μεταξύ των σημαντικότερων είναι η βελτίωση του φορολογικού περιβάλλοντος, μέσα από την απλοποίηση των ρυθμίσεων, τη διασφάλιση ενός σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου, τη μείωση των φορολογικών συντελεστών για τις επιχειρήσεις και την ενίσχυση των κινήτρων για την πραγματοποίηση επενδύσεων σε τομείς αιχμής.

Οι προτάσεις μας αφορούν επίσης:
• τη βελτίωση του φορολογικού περιβάλλοντος, μέσα από τη διαμόρφωση ενός απλούστερου, σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου, τη μείωση των φορολογικών συντελεστών και την παροχή κινήτρων για επενδύσεις σε τομείς αιχμής.
• την αναδιάρθρωση της Δημόσιας Διοίκησης και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας του Δημοσίου Τομέα
• την αναβάθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τη στενότερη διασύνδεσή της με την αγορά, για την ενίσχυση της έρευνας και καινοτομίας
• την επιτάχυνση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και την εφαρμογή του σχεδίου αξιοποίησης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας
• την υιοθέτηση ενός μοντέλου στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ δημοσίου και ιδιωτών, στην οποία το κράτος διατηρεί ποσοστό συμμετοχής, ωστόσο η διαχείριση ανήκει αποκλειστικά στον ιδιώτη επενδυτή. Το μοντέλο αυτό, που εφαρμόζεται ήδη με μεγάλη επιτυχία στο διεθνές αεροδρόμιο της Αθήνας, μπορεί να επεκταθεί και σε άλλους τομείς.

Επιπλέον, το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών αναπτύσσει τα τελευταία χρόνια σημαντικές δράσεις, για την ενίσχυση της νεοφυούς, καινοτόμου επιχειρηματικότητας. Μεταξύ άλλων, έχουμε ιδρύσει την Θερμοκοιτίδα Νεοφυών Επιχειρήσεων Αθηνών, καθώς και το Δίκτυο Επιχειρηματικών Αγγέλων για τη χρηματοδότηση καινοτόμων ιδεών.

Η μέχρι τώρα λειτουργία αυτών των δομών, επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα έχει ένα εξαιρετικό δυναμικό στον τομέα της νεοφυούς καινοτόμου επιχειρηματικότητας. Διαθέτει ανθρώπους με υψηλά προσόντα, με ταλέντο και με εξαιρετικές ιδέες.

• Διμερείς οικονομικές σχέσεις με τη Γερμανία
Η Ελλάδα και η Γερμανία συνδέονται με ισχυρούς δεσμούς οικονομικής συνεργασίας.

Η Γερμανία είναι η πρώτη προμηθεύτρια χώρα για την Ελλάδα, διατηρώντας μερίδιο 10,4% του συνόλου των ελληνικών εισαγωγών το 2017.

Επίσης, το 2017 βρέθηκε στη δεύτερη θέση μεταξύ των εμπορικών εταίρων της Ελλάδας ως προς τις εξαγωγές, απορροφώντας μερίδιο της τάξης του 7% επί του συνόλου.

Η Γερμανία βρίσκεται επίσης μεταξύ των τριών πρώτων χωρών σε επενδύσεις στην Ελλάδα, στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας.

Σημαντικό ορόσημο στην ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των τοπικών και επιχειρηματικών κοινοτήτων των δύο χωρών ήταν η ίδρυση της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης το 2010.

Ήταν μια κίνηση ενάντια σε αρνητικές εκατέρωθεν προκαταλήψεις και στερεότυπα, η οποία είχε στόχο τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την προώθηση της επιχειρηματικής συνεργασίας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
Τα περιθώρια και οι ευκαιρίες για περαιτέρω ανάπτυξη των επιχειρηματικών σχέσεων, με όχημα και την επιμελητηριακή συνεργασία είναι πολλά.
o Ευκαιρίες για συμπράξεις στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενων ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
o Επενδυτικές ευκαιρίες για γερμανικές εταιρείες σε τομείς όπως ο οικοτουρισμός, οι ΑΠΕ και η πράσινη γεωργία.
o Αλλά και ευκαιρίες στρατηγικών συμπράξεων, σε θέματα που άπτονται των αρμοδιοτήτων των Δήμων, όπως είναι η διαχείριση των απορριμμάτων και η αξιοποίηση της Δημοτικής ακίνητης περιουσίας.

Ανάλογες επιχειρηματικές ευκαιρίες και προτάσεις υπάρχουν σήμερα σε μια σειρά από τομείς, όπως είναι η εφοδιαστική αλυσίδα, οι μεταφορές, η ενέργεια, ο τουρισμός κ.ά.

• Οι ελληνικές επιχειρήσεις ως αξιόπιστοι εταίροι
Απέναντι στη χειρότερη οικονομική κρίση που γνώρισε η χώρα στη σύγχρονη ιστορία της, οι ελληνικές επιχειρήσεις έδωσαν μια μεγάλη μάχη. Και στην πλειοψηφία τους, κατάφεραν όχι μόνο να επιβιώσουν, αλλά και να μετεξελιχθούν και να γίνουν καλύτερες σε σχέση με πριν.
Σήμερα, στην Ελλάδα εξακολουθούν να γεννιούνται επιχειρηματικές ιδέες. Εξακολουθούν να υπάρχουν επιχειρήσεις που αναπτύσσουν καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες, που διαπρέπουν στις διεθνείς αγορές, που είναι αξιόπιστοι και αποτελεσματικοί συνεργάτες για τους εταίρους τους.
Η Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων Ελλάδος, ως φορέας εκπροσώπησης της ελληνικής επιχειρηματικής κοινότητας και θεσμοθετημένος σύμβουλος του ελληνικού κράτους σε θέματα ανάπτυξης, θα συμβάλει με κάθε τρόπο στη μεταρρυθμιστική προσπάθεια της χώρας μας.

Η «οικοδόμηση της νέας Ελλάδας» έχει ήδη ξεκινήσει. Και παρά το ότι έχουμε ακόμη αρκετό δρόμο μπροστά μας, η πορεία είναι πλέον σταθερή και ελπιδοφόρα. Οι ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και είναι έτοιμες να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες της επόμενης μέρας.

Καλούμε λοιπόν τη διεθνή επιχειρηματική κοινότητα να γίνει μέρος αυτής της προσπάθειας. Να πιστέψει στις προοπτικές μιας χώρας που αλλάζει καθημερινά, κερδίζοντας τη μάχη απέναντι στην κρίση και στις αδυναμίες του παρελθόντος της. Μιας χώρας που διεκδικεί ξανά τη θέση που της αξίζει, ως μέλος του πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ως ισχυρός πόλος ανάπτυξης στη Νοτιοανατολική Ευρώπη».